English     ನಮ್ಮನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ:
 
ಅರಣ್ಯ ಮುಖಪುಟ > ಅರಣ್ಯ > ಅರಣ್ಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
ಅರಣ್ಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ಶಬ್ದಕೋಶದ ಪ್ರಕಾರ “ಅರಣ್ಯ” ಎಂಬುದನ್ನು “ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಮರಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಗಿಡಗಂಟಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಪ್ರದೇಶ” ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ವೆಬ್ಸ್ಟರ್ ಶಬ್ದಕೋಶವೂ ಸಹ “ಅರಣ್ಯ” ಎಂಬುದನ್ನು “ದಟ್ಟವಾಗಿ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಮರಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಗಿಡಗಂಟಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರದೇಶ” ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದೆ.

ತಾರೀಖು 12/12/1996ರ ಘನ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪಿಗೂ ಮೊದಲು ಭಾರತೀಯ ಅರಣ್ಯ ಕಾಯಿದೆ/ಕರ್ನಾಟಕ ಅರಣ್ಯ ಕಾಯಿದೆ/ಮೈಸೂರು ಅರಣ್ಯ ಕಾಯಿದೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾಯಿದೆಗಳ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ “ಅರಣ್ಯ” ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ/ರಕ್ಷಿತ ಅರಣ್ಯ/ಸಣ್ಣ ಅರಣ್ಯ/ಗ್ರಾಮ ಅರಣ್ಯ ಇತ್ಯಾದಿ., ಎಂದು ಅಧಿಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಯಾವುದೇ ಭೂ ಪ್ರದೇಶ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕರ್ನಾಟಕ ಅರಣ್ಯ ಕಾಯಿದೆ 1963ರಲ್ಲಿ ಕೆಳಕಂಡ ಅರಣ್ಯ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ :

  • (ಅ) ಸೆಕ್ಷನ್ 2(14) : “ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ” ಎಂದರೆ ಕಾಯಿದೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ IIರ ವಿಧಿಗಳನ್ವಯ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಹಾಗೂ ಅಧಿಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಯಾವುದೇ ಭೂಮಿ.
  • (ಆ) ಸೆಕ್ಷನ್ 2(13) : “ರಕ್ಷಿತ ಅರಣ್ಯ” ಎಂದರೆ 33ನೇ ಸೆಕ್ಷನ್ನ ವಿಧಿ (ii) ಉಪ ವಿಧಿ (2)ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸೆಕ್ಷನ್ 35ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿತ ಅರಣ್ಯ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ವಿಶೇಷ ರಕ್ಷಣೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿರುವ ಸರ್ಕಾರದ ವಶದಲ್ಲಿರುವ ಯಾವುದೇ ಪ್ರದೇಶ.
  • (ಇ) ಸೆಕ್ಷನ್ 2(22) : “ಗ್ರಾಮ ಅರಣ್ಯ” ಎಂದರೆ ಕಾಯಿದೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ IIIರ ವಿಧಿಗಳನ್ವಯ ಅಧಿಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಯಾವುದೇ ಪ್ರದೇಶ.
  • (ಈ) ಸೆಕ್ಷನ್ 2(2) : “ಜಿಲ್ಲಾ ಅರಣ್ಯ” ಎಂಬುದು ಯಾವುದೇ ಮೀಸಲು ಅಥವಾ ಗ್ರಾಮ ಅರಣ್ಯ ಅಥವಾ ಗೋಮಾಳ ಅಥವಾ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಥವಾ ಸಮುದಾಯದ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಸರ್ವೆ ಸೆಟಲ್ಮೆಂಟ್ನಲ್ಲಿ ವಹಿಸಿಕೊಟ್ಟಿರುವುದರ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲ್ಪಡದೇ ಇರುವ ಸರ್ಕಾರದ ವಶದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಭೂಮಿಗಳು.

ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯಿದೆ 1980 ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿನ “ಅರಣ್ಯ” ಎಂಬ ಪದಗಳ ಅರ್ಥದ ನೈಜ ಉದ್ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ತಪ್ಪುಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಘನ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಡಬ್ಲ್ಯೂಪಿ (ಸಿವಿಲ್) ಸಂಖ್ಯೆ 202/1995ರಲ್ಲಿ (ಗೋದಾವರ್ಮನ್ ತಿರುಮಲಪಾಡ್ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರರು) ತಾರೀಖು 12/12/1996ರಂದು “ಅರಣ್ಯ” ಮತ್ತು “ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿ” ಇವುಗಳ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು.

ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಅನ್ವಯ “ಅರಣ್ಯ” ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಅದರ ಶಬ್ದಕೋಶದಲ್ಲಿನ ಅರ್ಥದ ಪ್ರಕಾರ ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ಈ ವಿವರಣೆಯು ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯಿದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 2(1)ರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲು ಎಂಬುದಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ, ಸಂರಕ್ಷಿತ ಅಥವಾ ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸನಬದ್ಧವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಸೆಕ್ಷನ್ 2ರಲ್ಲಿ ಬರುವ “ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿ” ಎಂಬ ಪದವು ಶಬ್ದಕೋಶದಲ್ಲಿನಂತೆ ಅರ್ಥೈಸಲ್ಪಡುವ “ಅರಣ್ಯ” ಎಂಬುದನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಗಣನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ “ಅರಣ್ಯ” ಎಂಬುದಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಯಾವುದೇ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಕಾಯಿದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 2ರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿನ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ಅರಣ್ಯಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವಿಷಯಗಳಿಗಾಗಿ ಶಾಸನವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿರುವ ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯಿದೆ 1980ರಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ವಿಧಿಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಅರಣ್ಯಗಳಿಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸಲ್ಪಡತಕ್ಕದ್ದು.

ಮುಂದುವರೆದು, ಘನ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಒಂದು ತಿಂಗಳೊಳಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವೂ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಕೆಳಕಂಡ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ರಚಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಿತು.

  • ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳು ಅಧಿಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯೋ, ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯೋ ಅಥವಾ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯೂ ಇಲ್ಲವೋ ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಅರಣ್ಯದ ಭೂಮಿಯ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೆ “ಅರಣ್ಯ” ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು.
  • ಹಿಂದೆ ಅರಣ್ಯಗಳಾಗಿದ್ದು ಆದರೆ ಈಗ ಅವನತಿಯಲ್ಲಿರುವ, ಬರಿದಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ಮುಕ್ತ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು.
  • ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ ನೆಡುತೋಪು ಮರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು.

ಘನ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಕರ್ಣಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಆದೇಶ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಫ್ಇಇ 2 ಎಫ್ಎಫ್ಎಂ 97, ದಿನಾಂಕ 10-01-1997ರಂತೆ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಅದರಂತೆ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ-I ತಾರೀಖು 01/04/1997ರಂದು ತನ್ನ ವರದಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಅದರಂತೆ ಸರ್ಕಾರವು ದಿನಾಂಕ 25-07-1997ರಂದು ಉಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ದಾಖಲಿಸಿತು.

ಮುಂದುವರೆದು, ಕೆಂದ್ರ ಅಧಿಕಾರಸ್ಥ ಸಮಿತಿಯು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದಂತೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿವಿಧ ವರ್ಗಗಳ ಅರಣ್ಯಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು (ಅ) ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗ ಅನುಸಾರ ಅಧಿಸೂಚಿತ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು (ಆ) ಪರಿಗಣಿತ ಅರಣ್ಯಗಳು ಎಂಬ ಎರಡು ವಿಶಾಲ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ದಿನಾಂಕ 25-09-2002ರ ಆದೇಶ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಫ್ಇಇ-270-ಎಫ್ಜಿಎಲ್-2002ರಂತೆ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ-I ನ್ನು ಪುನರ್ರಚನೆ ಮಾಡಿತು. ಅದರಂತೆ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ-I ತಾರೀಖು 16/11/2002ರಂದು ತನ್ನ ವರದಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. (ಪುನರ್ರಚಿತ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ-I ರ ವರದಿ).

ಕೆಲವು “ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅರಣ್ಯ” ಗಳನ್ನು “ಪರಿಗಣಿತ ಅರಣ್ಯ” ಎಂಬುದಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಪರಿಷ್ಕೃತ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ-I ರ ವರದಿಯನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. “ಶಬ್ದಕೋಶದ ವಿವರಣೆ” ಅನ್ವಯ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದ ಉಳಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಸ್ವಯಿಸಬಹುದಾದ ಮತ್ತು ದೃಢೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಸರಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸಲ್ಪಡುವ ಪೂರ್ವ ನಿರ್ಧಾರಿತ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಾನದಂಡದ ಆಧಾರದಂತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ದಿನಾಂಕ 15-05-2014ರ ಆದೇಶ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಫ್ಇಇ-185 ಎಫ್ಎಎಫ್ 2011ರಂತೆ;

  • ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಸಮಿತಿ
  • ಕಂದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಮಟ್ಟದ ಸಮಿತಿ
  • ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಸಮಿತಿ
ಇವುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದೆ.

ಪರಿಷ್ಕೃತ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ-I ರ ವರದಿಯಲ್ಲಿ “ಪರಿಗಣಿತ ಅರಣ್ಯಗಳು” ಎಂಬುದಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಮಿತಿಯು ಪರಿಶೀಲನೆ/ಮರುವಿಮರ್ಶೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪರಿಗಣಿತ ಅರಣ್ಯಗಳ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು (ಅ) ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅರಣ್ಯಗಳು (ಆ) ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ “ಅರಣ್ಯ” ಎಂದು ದಾಖಲಾಗಿರುವುದು (ಇ) ಪೀಠಿಕೆಯ ಪ್ಯಾರಾ (11)ರಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿಸಿರುವ ಮಾನದಂಡ ಹಾಗೂ ಕ್ರಮವಿಧಾನಗಳಂತೆ, ಕ್ಷೇತ್ರೀಯ ಪರಿಶೀಲನೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಶಬ್ದಕೋಶದಲ್ಲಿನ ವಿವರಣೆ ಅನ್ವಯ “ಅರಣ್ಯಗಳು” ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಬೇಕು. ಪರಿಷ್ಕೃತ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿತ ಅರಣ್ಯಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳು ಅಥವಾ ಅನುಮೋದಿತ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಾನದಂಡದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಲು ಅರ್ಹ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೂ ಸಹಾ ಸಮಿತಿಯು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಶಬ್ದಕೋಶದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ “ಅರಣ್ಯ” ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದಿತ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಾನದಂಡವು ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ :

  • ಎರಡು ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಪ್ರತಿ ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 50 ಪ್ರಾಕೃತಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುವ 30 ಸೆಂ.ಮೀ. ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಸುತ್ತಳತೆ ಇರುವ ಮರಗಳ ದಟ್ಟಣೆ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಭೂಭಾಗಗಳು (“ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅರಣ್ಯಗಳು” ಮತ್ತು “ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳಂತೆ ಅರಣ್ಯಗಳು” ಇವುಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) ಅಥವಾ 2 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿ ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗೆ 30 ಸೆಂ.ಮೀ. ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಸುತ್ತಳತೆ ಇರುವ ಕನಿಷ್ಠ 100 ನೆಟ್ಟಿರುವ ಮರಗಳ ದಟ್ಟಣೆ ಇರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ನೆಡುತೋಪುಗಳು (“ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅರಣ್ಯಗಳು” ಮತ್ತು “ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳಂತೆ ಅರಣ್ಯಗಳು” ಇವುಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ). (ಸುತ್ತಳತೆ ಎಂದರೆ ನೆಲದಿಂದ 4.5 ಅಡಿಗಳ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಎದೆಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಳೆಯಲ್ಪಡುವ ಮರಗಳ ಗಾತ್ರ).
  • ಖಾಸಗಿ ಜಮೀನಿನ ಮೇಲಿನ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ನೆಡುತೋಪುಗಳನ್ನು “ಅರಣ್ಯ” ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸತಕ್ಕದ್ದಲ್ಲ. ಐದು ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಪ್ರತಿ ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗೆ 50 ಪ್ರಾಕೃತಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುವ 30 ಸೆಂ.ಮೀ. ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಸುತ್ತಳತೆ ಇರುವ ಮರಗಳಿರುವ ಖಾಸಗಿ ಜಮೀನುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ “ಖಾಸಗಿ ಅರಣ್ಯಗಳು” ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸತಕ್ಕದ್ದು.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಕಾರ್ಯವು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಪಟ್ಟಿಯು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಘನ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುವುದು.

 
  ಅರಣ್ಯ
ಅರಣ್ಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ
ಅರಣ್ಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆ
ಅರಣ್ಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು
ಅರಣ್ಯ ವಿಧಗಳು
  ವನ್ಯಜೀವಿ
ಹುಲಿ ಮೀಸಲು
ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳು
ಸಫಾರಿ ಮತ್ತು ಮೃಗಾಲಯಗಳು
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಸಮುದಾಯ ಮೀಸಲುಗಳು
ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೀಸಲುಗಳು
ನಿರ್ವಹಣಾ ಯೋಜನೆಗಳು
ವನ್ಯಜೀವಿ ಪ್ರಕಟಣೆ
  ಸ್ಕೀಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳು
ರೂಪುರೇಷೆ ಯೋಜನೆಗಳು
ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಗಳು
ಕೇಂದ್ರ ರೂಪುರೇಷೆ ಯೋಜನೆಗಳು
ಜಿಲ್ಲಾ ವಲಯ ಯೋಜನೆಗಳು
ಇತರ ಯೋಜನೆಗಳು
 ಜೆ ಎಫ್ ಪಿ ಎಮ್ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಅರಣ್ಯ
ಜಂಟಿ ಅರಣ್ಯ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ
ಸಸಿಗಳ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಗಿಡ ನೆಡುವ ಮಾದರಿಗಳು
ಮರ ಪಟ್ಟಾ
ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ನೆಡುವಿಕೆ
ಇಲಾಖಾ ನರ್ಸರಿಗಳು
ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಣ್ಯೀಕರಣ
ಕೃಷಿ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಯೋಜನೆ
ಗ್ರಾಮ ಅರಣ್ಯ ಸಮಿತಿಗಳು
  ಅರಣ್ಯ ನಿಗಮಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಗೋಡಂಬಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ
ಕರ್ನಾಟಕ ಪರಿಸರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮಂಡಳಿ
ಕರ್ನಾಟಕ ಅರಣ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ
ಕರ್ನಾಟಕ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಮಂಡಳಿ
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ ಕೈಗಾರಿಕ ನಿಗಮ
ಪರಿಸರ ನಿರ್ವಹಣೆ & ನೀತಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ
ಜಂಗಲ್ ಲಾಡ್ಜ್ಗಳು ಹಾಗೂ ರೆಸಾರ್ಟ್ಗಳು
ಕೆರೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧೀಕಾರ
  ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಭೇಟಿ
ಇಂಟರ್ಪ್ರಿಟೇಷನ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು
ಟ್ರೆಕ್ಕಿಂಗ್
ಅರಣ್ಯ ಆಸಕ್ತಿ ಸ್ಥಳಗಳು
ಅರಣ್ಯ ವಸತಿ ಗೃಹಗಳು
Dos and Dont's
  ನಾನು ಹೇಗೆ
ಮರ, ಬಿದಿರು, ಬೆತ್ತ, ಶ್ರೀಗಂಧದವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪಡೆಯುವ ಬಗ್ಗೆ?
ವನ್ಯ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಬೆಳೆ ಹಾನಿ, ಸಾವು ನೋವುಗಳ ಪರಿಹಾರ ಬಗ್ಗೆ?
ಮರ ಕಟಾವಣೆ ಬಗ್ಗೆ?
ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಟ್ರೆಕಿಂಗ್, ಚಿತ್ರ ಶೂಟಿಂಗ್ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಬಗ್ಗೆ?
ದೂರು ಅಥವಾ ಮನವಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ?
ಸಸಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಬಗ್ಗೆ?